 |
| Ông Iwata Shizuo. Ảnh: Đoàn Loan. |
- Là người nhiều năm nghiên
cứu quy hoạch giao thông Hà Nội, ông có lời khuyên gì cho thành phố về
dự án xây dựng đường trên cao?
- Chúng tôi đã nghiên cứu mạng lưới đường bộ cho
thành phố và tính rằng đường bộ trên cao Hà Nội chưa cần, ít nhất là
đến năm 2020. Cái mà chúng tôi muốn đề xuất cho thành phố hiện nay là
hệ thống đường bộ đồng mức trên mặt đất thật tốt. Hiện mạng lưới trong
thành phố chưa tốt, chất lượng đường kém. Nhiều dự án chậm tiến độ, như
cầu Thanh Trì đã có cầu nhưng chưa có đường dẫn.
Đường trên cao thích hợp cho giao thông chạy thẳng
xuyên suốt song không phát triển được hai bên đường và kết nối với các
tuyến khác. Do vậy, đường bình thường sẽ tốt hơn cho phát triển đô thị
nói chung.
Trước khi làm dự án quy hoạch giao thông Hà Nội, tôi
đã làm quy hoạch giao thông ở TP HCM trong đó có đề xuất một tuyến
đường trên cao. Ở thành phố này thì có thể xây dựng được vì rộng lớn
hơn và có ít cái cần bảo tồn. Hà Nội thì nhỏ hơn và phải bảo vệ cảnh
quan.
- Theo đề xuất của ngành giao
thông Hà Nội, đường trên cao sẽ xây tại các tuyến vành đai 2, 3 và các
hướng xuyên tâm. Khả năng giải quyết ùn tắc của đề xuất trên sẽ như thế
nào?
- Đường trên cao đồng
nghĩa thu hút nhiều ôtô đến song ôtô không chỉ chạy trên đường đó mà
phải xuống đâu đó. Nếu không bố trí bãi trông giữ thì xe tiếp tục chạy
lung tung trong đô thị, lại gây tắc nghẽn giao thông.
Những thành phố lớn như Singapore, Nhật Bản, Bangkok
đều có đường trên cao, họ đều phải nghiên cứu cẩn trọng xây như thế nào
và thu hồi vốn ra sao. Nếu xây dựng ở vành đai 2, 3 và đường hướng tâm
thì phải kết nối với nhau. Theo tôi, ít nhất 10 năm nữa Hà Nội có thể
xây dựng, song mô hình có thể không như hiện nay.
 |
| Cầu vượt Mai Dịch (Hà Nội). Ảnh: Hoàng Hà. |
- Nhiều ý kiến ủng hộ nhưng
cũng có không ít ý kiến lo ngại đường trên cao sẽ phá vỡ cảnh quan, gây
ô nhiễm không khí, tiếng ồn. Tại Tokyo các ông đã giải quyết bài toán
trên thế nào?
- Thành phố Tokyo khá
đông dân, chúng tôi đã phải xây đường trên cao trên những con sông hoặc
sát vào những tòa nhà chung cư. Người dân phải sống cạnh đó phải chịu
tiếng ồn, cảnh quan cũng rất xấu. Nhưng nếu không có những con đường
như vậy sẽ hỗn loạn vì dân số tại đây tới 30 triệu người. Hiện nay
chúng tôi xu hướng làm ngầm nhiều hơn mặc dù có chi phí khủng khiếp.
Theo tôi, cảnh quan có ảnh hưởng song cái chính là
thiết kế đường như thế nào. Đường rộng thì làm công trình trên cao ở
giữa. Tiếng ồn, ô nhiễm không khí có thể giảm đi do công nghệ sản xuất
ôtô có nhiều tiến bộ. Nhật Bản có nhiều xe không có tiếng ồn.
Tại Hà Nội, phía trong vành đai 2 của nội đô là khu
vực nhạy cảm. Nếu chính quyền quyết định xây đường trên cao thì phải có
một nghiên cứu nghiêm túc và toàn diện mạng lưới để người được hưởng
lợi không chỉ là đi ôtô mà cả những người dân khác.
- Nếu chưa xây dựng đường trên cao, ông có đề xuất gì cho giao thông Hà Nội để tránh tình trạng ùn tắc như hiện nay?
- Đầu tiên là thay đổi cách quản lý giao thông, thứ
hai là có thêm nhiều đường bộ. Ở các thành phố lớn không thể chấm dứt
được tắc nghẽn giao thông, nếu xây dựng đường mới thì lại thu hút xe
vào rồi lại tắc nghẽn. Vấn đề là quản lý giao thông nghĩa là quản lý
tắc nghẽn thế nào, quản lý ách tắc của 1 triệu xe gây ra khác với 2
triệu xe.
Biện pháp cần thực hiện ngay là điều chỉnh hành vi
của người tham gia giao thông. Người đi xe thường không nhường đường
cho nhau, vậy con đường nhỏ 2 chiều nếu thành một chiều thì hợp lý hơn.
Những con đường chính không thể đỗ xe song những đường nhánh thì có thể
cho xe đỗ một bên, cảnh sát chưa nhiệt tình hướng dẫn giao thông, nhiều
người chỉ đứng chờ xử lý người vi phạm... Nếu có các phương án hiệu quả
thì có thể cải thiện ít nhất 30% tình hình ùn tắc giao thông hiện nay.
Hà Nội có thể áp dụng phương án thu phí xe vào nội
thành, vừa tăng ngân sách vừa hạn chế xe ra vào nội đô. Người đi xe từ
phía bắc đến phía nam cũng có thể chọn tuyến đường vành đai mà không
phải đi qua thành phố. Thành phố cũng có thể tăng phí trông giữ xe
trong nội đô theo giờ, càng đỗ nhiều giờ thì phải chịu phí càng cao.
| "Khi nghiên cứu quy hoạch giao thông Hà Nội vào năm
2004, số lượng ôtô đã tăng rất nhiều. Chúng tôi đã nói tăng xe máy
không đáng lo mà đáng lo là tăng ôtô, và tình hình giao thông đã xấu đi
nhanh chóng như giờ chúng ta đã thấy. Hiện nay, xu hướng tăng ô tô mới
ở giai đoạn đầu khi nhà nước vẫn còn phát triển công nghiệp ôtô, người
dân mua ôtô khi họ có nhiều tiền hơn. Với tốc độ này, Hà Nội vài năm
nữa sẽ như TP HCM bây giờ hoặc như Bangkok (Thái Lan) mấy năm trước.
Sau khi chúng tôi hoàn tất quy hoạch giao thông Hà Nội (dự án Haidep)
thì tiến độ thực hiện các dự án đường trong thành phố rất chậm", ông
Iwata Shizuo, Trưởng đoàn nghiên cứu Jica nói. |
Đoàn Loan thực hiện